Μια αυχενική δισκοκήλη συμβαίνει όταν ο ινώδης δακτύλιος του μεσοσπονδύλιου δίσκου διαρρηγνύεται και τμήμα του πηκτοειδούς πυρήνα διαρρέει μέσα στο σπονδυλικό κανάλι πιέζοντας τις νευρικές δομές. Η πίεση μπορεί να ασκηθεί είτε στις αυχενικές νευρικές ρίζες, οι οποίες εξερχόμενες από το σπονδυλικό κανάλι διαπλέκονται για να σχηματίσουν τα νεύρα που κατανέμονται στα άνω άκρα, ή κεντρικά στο νωτιαίο μυελό.
Εκτεταμένη αυχενική δισκοκήλη όπως απεικονίζεται σε μαγνητική τομογραφία
Η αυχενική δισκοκήλη εκδηλώνεται συνήθως με πόνο στον αυχένα (αυχεναλγία) που ακτινοβολεί σε ένα ή σπανιότερα και στα δύο χέρια (βραχιαλγία) και συγκεκριμένα σε περιοχή που αντιστοιχεί στην κατανομή της νευρικής ρίζας που πιέζεται. Ο πόνος μπορεί να αντανακλά στην ωμοπλάτη, ενώ μπορεί ο ασθενής να διαμαρτύρεται και για κεφαλαλγία. Η κάμψη της κεφαλής προς το χέρι που πονάει μπορεί να επιδεινώνει τα συμπτώματα, ενώ πολλές φορές η ανύψωση και τοποθέτηση του χεριού αυτού πίσω από το κεφάλι προκαλεί ανακούφιση. Ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο χέρι, ενώ σε προχωρημένη κατάσταση μπορεί να εμφανιστεί αδυναμία σε κάποια κίνηση του χεριού. Πολλές φορές οι ασθενείς αναφέρουν πως τα συμπτώματά τους εμφανίστηκαν ξαφνικά ένα πρωινό μετά την αφύπνισή, χωρίς να υπάρχει κάποιο ιστορικό κάκωσης.
Μια αυχενική δισκοκήλη, η οποία πιέζει κεντρικά το νωτιαίο μυελό, το νευρικό μίσχο δηλαδή που αποτελεί τη συνέχεια του εγκεφάλου στον σπονδυλικό σωλήνα εμπεριέχοντας όλες τις νευρικές ίνες που κατανέμονται στον κορμό και στα τέσσερα άκρα, μπορεί να προκαλέσει ένα πολύ σοβαρό κλινικό σύνδρομο, την αυχενική μυελοπάθεια. Στην περίπτωση αυτή ο ασθενής μπορεί να διαμαρτύρεται για διάχυτα μουδιάσματα στα χέρια και στα πόδια χωρίς απαραίτητα πόνο αλλά με προοδευτική έκπτωση της ικανότητας για λεπτές κινήσεις χεριών (γραφή, κούμπωμα ρούχου, συγκράτηση αντικειμένων όπως μαχαιροπήρουνου) καθώς και αστάθεια στη βάδιση. Προϊούσα διαταραχή ούρησης, αφόδευσης (όπως επίσχεση ή ακράτεια) ή και στύσης στους άντρες ενδέχεται να συμπληρώνει την κλινική εικόνα.
Πολυεπίπεδη στένωση αυχενικής μοίρας σπονδυλικού σωλήνα ΑΜΣΣ- Η αυχενική μυελοπάθεια απεικονίζεται στη μαγνητική τομογραφία ως άσπρη κηλίδα
Η αυχενική μυελοπάθεια μπορεί να οφείλεται και σε στένωση της αυχενικής μοίρας του σπονδυλικού σωλήνα, ελάττωση δηλαδή του εύρους του καναλιού όπου πορεύεται ο νωτιαίος μυελός, λόγω υπερτροφίας οστεοσυνδεσμικών στοιχείων (με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη δημιουργία οστεοφύτων, δηλαδή “οστικών αγκαθιών”) στα πλαίσια αυχενικής σπονδύλωσης.
Βασική εξέταση για τη διάγνωση της αυχενικής δισκοκήλης είναι η μαγνητική τομογραφία της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Η αξονική τομογραφία απεικονίζει καλύτερα τις οστικές δομές (όπως οστεόφυτα).
Εφόσον δεν υπάρχει αδυναμία σε κάποια κίνηση των άκρων, η αρχική αντιμετώπιση μιας αυχενικής δισκοκήλης είναι συνήθως συντηρητική, με αναλγητικά και φυσιοθεραπεία.
Ένδειξη άμεσης χειρουργικής αντιμετώπισης της αυχενικής δισκοκήλης με πρόσθια αυχενική μικροδισκεκτομή τίθεται σε ασθενείς που εμφανίζουν αυχενική μυελοπάθεια ή αδυναμία σε κάποια κίνηση του χεριού (στην περίπτωση αμιγούς ριζιτικής συνδρομής μπορεί να τεθεί ένδειξη για αυχενική τρηματοτομή ενώ χειρουργική θεραπεία προτείνεται και σε ασθενείς με έντονα συμπτώματα, τα οποία επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής τους και δεν υποχωρούν μετά από συντηρητική αντιμετώπιση 6-8 εβδομάδων.
Στην περίπτωση αυχενικής μυελοπάθειας από στένωση της αυχενικής μοίρας του σπονδυλικού σωλήνα λόγω υπερτροφίας των οπίσθιων οστεοσυνδεσμικών στοιχείων ενδεδειγμένη χειρουργική μέθοδος αντιμετώπισης είναι η αυχενική πεταλεκτομή.
