Νευραλγία τριδύμου: Το τρίδυμο νεύρο είναι ένα μεγάλο εγκεφαλικό νεύρο το οποίο εξορμάται από το στέλεχος του εγκεφάλου και χωρίζεται σε τρεις κλάδους, οι οποίοι συνολικά νευρώνουν αισθητικά το σύστοιχο ήμισυ του προσώπου (ο πρώτος κλάδος το μέτωπο και το μάτι, ο δεύτερος την παρειά, το πάνω χείλος και τα πάνω δόντια και ο τρίτος το κάτω χείλος, τη σιαγόνα και τα κάτω δόντια). Από τον τρίτο κλάδο του νεύρου παρέχεται επιπρόσθετα κινητική νεύρωση στους μύες της μάσησης.

Κατανομή κλάδων τρίδυμου νεύρου
Η νευραλγία τριδύμου αποτελεί ένα κλινικό σύνδρομο, το οποίο χαρακτηρίζεται από πόνο στην κατανομή ενός ή περισσότερων κλάδων του τρίδυμου νεύρου. Ο πόνος αυτός έχει ορισμένα χαρακτηριστικά: είναι έντονος, έχει χαρακτήρα καυστικό, δίκην “ρεύματος ή μαχαιριάς”, εμφανίζεται σε ριπές ξαφνικά, χωρίς προειδοποιητικά συμπτώματα, ενώ στα μεσοδιαστήματα των ριπών αυτών, οι οποίες ποικίλουν σε ένταση και διάρκεια, ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός. Πολλές φορές τον πόνο μπορεί να πυροδοτήσουν πολύ ήπια ερεθίσματα όπως η μάσηση, το βούρτσισμα των δοντιών ή το πλύσιμο του προσώπου.
Η νευραλγία τριδύμου οφείλεται σε ερεθισμό του νεύρου από άγνωστη συνήθως αιτία (ιδιοπαθές σύνδρομο). Σε κάποιες περιπτώσεις όμως οφείλεται στην πίεση του νεύρου από κάποιον όγκο ή από κάποια αγκύλη αρτηρίας, η οποία ακουμπά πάνω στο νεύρο ερεθίζοντάς το με τις σφύξεις της.
Η διάγνωση τίθεται κατά βάση κλινικά αξιολογώντας τους χαρακτήρες του πόνου ενώ η διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας και μαγνητικής αγγειογραφίας εγκεφάλου θα αποκλείσει ή θα επιβεβαιώσει τις περιπτώσεις πίεσης του νεύρου από όγκο ή αγγείο.

Μαγνητική τομογραφία που απεικονίζει πίεση τρίδυμου ν. από αγγειακή αγκύλη

Διεγχειρητική εικόνα (από μικροσκόπιο) πίεσης τρίδυμου (1) ν. από αγγειακή αγκύλη (2)
Η αρχική θεραπευτική προσέγγιση της νευραλγίας τριδύμου είναι φαρμακευτική. Υπάρχουν πολλά νέα νευροτροποποιητικά φάρμακα (στην κατηγορία αυτή συμπεριλαμβάνονται και κάποια αντιεπιληπτικά) με κατασταλτική δράση στο νευροπαθητικό πόνο που εξασφαλίζουν αποτελεσματική συμπτωματική θεραπεία.
Σε φαρμακοανθεκτικές μορφές νευραλγίας τριδύμου έχουμε τη δυνατότητα της διαδερμικής θερμοπηξίας, ενώ σε περίπτωση πίεσης του νεύρου από αγγειακή αγκύλη τίθεται η ένδειξη για μικροαγγειακή αποσυμπίεσή του.
Εφόσον αιτία της νευραλγίας είναι πίεση του νεύρου από όγκο, θεραπεία αποτελεί η χειρουργική αφαίρεση του όγκου αυτού.